بازار ارز به سیاست‌های جدید بانک مرکزی اعتنا کرد؟

42
بازار ارز به سیاست‌های جدید بانک مرکزی اعتنا کرد؟

بازار ارز این روزها التهاباتی جدی را پشت سر می‌گذارد و در این میان بانک مرکزی تلاش دارد که با اجرای سیاست‌هایی مانند تزریق ارز این بازار را کنترل کند و در این میان باید دید که واکنش بازار به این سیاست‌ها چیست؟
در حالی که عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی، به صورت شفاف اهرم مقابله ای خود برای تنظیم بازار ارز را اعلام کرد و گفت که از روز دوشنبه ۲۱ مهرماه، روزانه ۵۰ میلیون دلار به بازار ارز تزریق می کند و سقف خرید ارز توسط بانک ها و صرافی ها را نیز به ۵۰۰ هزار دلار افزایش داد، همچنان شاهد آن هستیم که قیمت های ارز روندی افزایشی را طی می‌کنند.
بازار ارز از مردادماه شاهد دو موج افزایش قیمت بود و از همان زمان که وارد کانال ٢٠ هزار تومانی شد، همتی اظهار کرد که این قیمت ها واقعی نیست و به زودی دولت قیمت دلار را واقعی می سازد.
اما در مهر ماه شاهد آن هستیم که قیمت ارز نه تنها کاهش نیافته بلکه از کانال ۳۰ هزار تومان هم عبور کرده است. هر چند ساعات پایانی روز یکشنبه دلار اندکی عقب نشینی کرد اما این عقب نشینی دوام نیاورد و با اختلاف نسبتا بالایی فردای آن روز جبران شد.
بانک مرکزی در دومین روز اجرای سیاست جدید ارزی در گزارشی اعلام کرد که حدود ٧٨ میلیون دلار ارز به صورت اسکناس در بازار متشکل معاملات ارزی در نرخ های حاشیه بازار عرضه شده است.
در این گزارش آمده است به رغم این میزان عرضه و امکان خرید هر صرافی به میزان ۵٠٠ هزار دلار در بازار مذکور،  صرفا حدود ١.۵ میلیون دلار توسط صرافی ها خریداری شد که این امر حاکی از فقدان تقاضای موثر در بازار برای ارز به صورت اسکناس است.
گزارش بانک مرکزی اما در حالی ارائه شده که در این دو روز هیچ نشانه و اثری از سیگنال های مثبت برای کاهش قیمت ارز مشاهده نشده است.
در نتیجه برخلاف انتظار بانک مرکزی برای کاهش قیمت دلار، صبح سه شنبه و تنها چند ساعت پس از اظهارات رئیس کل بانک مرکزی دلار با افزایش قیمت حدود ۸۰۰ تومان مواجه شد.
به نظر می رسد بازار ارز که البته پیش از این نیز سابقه واکنش های منفی و معکوس به اظهارات همتی داشت، از وضعیت موجودی ذخایر ارزی کشور و اسکناس های دلار بانک مرکزی بهتر آگاه است و نمی توان این بازار سرکش را با حرف کنترل کرد.
تزریق پول به بازار ارز در حالی نتوانست التهابات را کاهش دهد که بازار در ماه های گذشته با هوشمندی بالایی نسبت به آینده تصمیم گرفته است و در شرایطی که می بیند، تزریق ارز نمی تواند طولانی مدت ادامه داشته باشد، نسبت به آن بی اعتنایی می کند.
در این میان باید به این نکته نیز اشاره کرد که روند افزایشی قیمت ارز در ماه های اخیر به صورت یک جریان منظم بوده است و نمی توان با ایجاد شوک، چنین روندی را معکوس کرد. به خصوص در زمانی که آینده سیاسی نا مشخصی برای تحریم ها و روابط بین المللی کشور وجود دارد.
در چنین شرایطی برای بازگشت آرامش به بازار یا باید خبر رفع تحریم ها منتشر شود و یا باید منابع جدید ارزآوری مستمر مانند صادرات قابل توجه نفت به بازار معرفی شود.
از این رو حتی سفر همتی به عراق و رایزنی های متعدد وی در بغداد نیز نتوانست اعتماد بازار را برای آرام شدن، جلب کند.
همتی روز دوشنبه در رأس هیاتی به عراق سفری یک ‌روزه داشت و با «مصطفی الکاظمی» نخست وزیر، «علی عبدالامیر علاوی» وزیر دارایی، مصطفی غالب مخیف رییس بانک مرکزی و سالم جواد عبدالهادی چلبی رییس بانک تجارت عراق دیدار و رایزنی کرد.
رییس‌کل بانک مرکزی نتیجه این دیدارها را مثبت ارزیابی کرد و از توافق ایران و عراق برای آزاد سازی منابع مالی کشورمان خبر داد. منابع مالی که حاصل صادرات برق و گاز به عراق بوده و به گفته همتی رقمی چشم‌گیر است.
همتی در گزارشی که از این سفرارائه داد، ابراز امیدواری کرد که با توافق‌های انجام‌شده گام‌های مثبتی در توسعه روابط اقتصادی و بانکی با عراق برداشته شود. گام هایی که قرار است نتایج مثبت آن در مناسبات بانکی و اقتصادی دو کشور به زودی مشخص شود.
رئیس کل بانک مرکزی گفت که معذوریت‌هایی که بانک تجارت عراق با بانک مرکزی عراق قبلاً داشت برطرف شدند.
رایزنی‌ها برای جذب دلار اما به کشورهای همسایه محدود نشد و در شرق نیز برای آزادسازی منابع مالی بلوکه شده در کره جنوبی مذاکرات آغاز شده اما هنوز به نتیجه ای نرسیده است.
کاهش درآمدهاى ارزى حاصل از فروش نفت و صادرات ایران به دلایلی مثل تحریم‌ها و شیوع ویروس کرونا دولت را وادار کرد سیاست‌هاى جدیدى از جمله ممنوعیت واردات در برابر صادرات و محدودیت‌هاى تازه‌اى به منظور بازگشت هرچه سریعتر ارز حاصل از صادرات را در پیش بگیرد. سیاست‌هایى که به گفته بسیاری از فعالان بخش خصوصی موانع مسیر صادرات را بیشتر کرده‌است.
بی تاثیری این سیاست ها بر بازار ارز نشان داد که شاید بتوان با موج سازی و پروپاگاندای سیاسی شوک های کوتاه مدت به بازارها وارد کرد اما نمی توان جریان و روند طبیعی آن را به طور بلند مدت و بنیادی اصلاح کرد بلکه تنظیم و مدیریت بازارهای پولی و مالی نیاز به پشتوانه قوی پول دارد و با سیاست های دستوری دلار را نمی توان رام کرد.
به نظر می رسد بر خلاف اظهارات همتی مبنی بر اینکه شوک بازار ارز در کشور موقتی و گذراست، سیاست گذاری های این چنین و تاثیر حاصل از آن برای بازار ارز گذرا و موقتی است.
حال باید دید اکنون که حدود دو سال و دو ماه از ریاست همتی بر بانک مرکزی می‌گذرد و البته روزهای سختی را هم از سر گذرانده و در پیش دارد، می‌تواند به کشف و استفاده از اهرم‌های متناسب با شرایط بازار ارز ایران اقدام کند و ارزش پول ملی کشور را که به کمترین میزان ممکن رسیده به آن بازگرداند یا نه.

Bitly

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
نام و نام خانوادگی