موانع داخلی صادرات، قوی تر از تحریم و کرونا

56

صادرات همیشه به عنوان یکی از مهم ترین شیوه های کسب درآمد برای کشورهاست که این روزها در کشور ما با مشکلاتی جدی مواجه است. تحریم، کرونا و بخش نامه های متعددی که از سوی دولت ابلاغ می شود، روز به روز صادرکنندگان را با دست اندازهایی جدید رو به رو می کند. در این میان می توان به تحریم، کرونا و موانع قانونی صادرات اشاره کرد که مورد سوم به خودی خود بخش قابل توجهی از توان صادراتی کشور را فرسوده کرده است.

کشور ایران سال هاست که در گیر تحریم است و نمی توان این موضوع را امری جدید برای فعالان اقتصادی کشور خواند. تحریم ها در حالی روز به روز شدید تر می شوند که تجار کشور نیز برای رفع این مانع از راهکارهایی جدید استفاده می کنند.

البته این موضوع نباید فراموش شود که تحریم، یکی از سرعت گیرهای اصلی صادرات است، اما در این شرایط نیز صادرکنندگان نشان داده اند که می توانند موضوع صادرات را پیش ببرند.

در این میان اما شیوع ویروس کرونا یکی دیگر از درگیری های صادرکنندگان است که تقریبا برای تمام تجار جهان مشکلاتی را ایجاد کرده است.

اما نکته ای که در کشور ما در بین تجار بیش از همه چالش و مانع ایجاد کرده، قوانین و دستورالعمل هایی است که از سوی سیاست گذاران ابلاغ می شود.

یکی از مهم ترین آنها شیوه بازگشت ارز حاصل از صادرات است که این روزها بسیاری از صادرکنندگان را از صادرات ناامید کرده است.

صادرکنندگان بر این باورند که وقتی که کالا، مواد اولیه صادراتی خود را با ارز آزاد خریداری می کنند و با گذشت مراحل تولید، صادرات انجام می دهند، قطعاً نمی توانند با نرخی در حدود ۲۰ درصد پایین تر از بازار، ارز حاصل از صادرات را برگردانند.

از این رو گفته می شود که نباید برای کل مقوله صادرات یک نوع تصمیم واحد گرفت و در مساله بازرگشت ارز حاصل از صادرات باید انعطاف وجود داشته باشد.

صادراتی در کشور صورت می گیرد که بی شباهت با صادرات نفتی نیست و این صادرات به لحاظ مختلف مورد حمایت قرار گرفته است. به گونه ای که صادرکنندگان این بخش به خوراک ارزان، امکانات مناسب و تسهیلات دسترسی داشتند و دارند و همچنین مورد پشتیبانی قرار می گرفتند. این گروه قطعاً به راحتی می تواند ارز حاصل از صادرات را در سامانه نیما عرضه کند و در اختیار بانک مرکزی قرار دهد. در شرایطی که صادرات برای این بخش به آسانی صورت می گیرد، در صادرات غیرنفتی مشکلات بی شمار است.

برخی فعالان حوزه صادرات بر این باورند که اگر بخواهیم ظرفیت تجاری کشور را گسترش دهیم بایستی ۳ مانع مهم را از سر راه صادرکنندگان برداریم. اولین موضوع بخشنامه های بانک مرکزی است؛ تعدد بخشنامه ها و تضاد در برخی از آنها یکی از عوامل بازدارنده افزایش صادرات است. نکته دوم لجستیک است که ضعف های فراوانی دارد. برخی اوقات پیش آمده که فعال اقتصادی برای صادرات نیاز به کامیون یخچال دار داشته است اما ماه ها منتظر مانده است و البته این امر با هزینه های بسیار بالایی روبه رو است، لذا برای رشد صادرات نیاز داریم که بخش لجستیک مورد حمایت قرار گیرد تا صادرات با کمترین مشکل دنبال شود. موضوع سوم در این حوزه وضعیت پایانه ها و زیرساخت های این بخش است که نیازمند تقویت جدی است. وقتی محصولات کشاورزی به پایانه ها می رسد، به دلیل فراهم نبودن شرایط از کیفیت آن میوه و سبزیجات کاسته می شود و همین امر باعث افت قیمت کالای صادراتی می شود.

در این راستا فعالان حوزه صادرات پیشنهاد می دهند که در اولین قدم تسهیل قوانین و بخشنامه‌ ها در خصوص صادرات در دستور کار قرار گیرد. چرا که ظرف دو سال گذشته صدور بخشنامه‌ها و آیین‌نامه‌های ارزی با چندان افزایشی مواجه بوده است که عملاً گره کوری را بر صادرات زده است؛ بنابراین اگر می‌خواهیم فضای صادرات و صادرکنندگان را هموار کنیم، اولین قدم حذف این بخشنامه‌هاست تا برگشت ارز سرعت گیرد.

این در حالی است که ایران ظرفیت فوق العاده ای در صادرات دارد که متأسفانه با برخی از تصمیمات و اتفاقات داخلی این ظرفیت محدود شده است. بر این اساس اگر نگاه درست و با توجه به زمان و مکان و شرایط موجود اعم از تحریم های ظالمانه و شیوع ویروس کرونا به مقوله صادرات داشته باشیم به سمت رفع موانع کسب و کار می رویم و با چنین رویکردی ظرفیت های صادراتی کشور افزایش چند برابری خواهد یافت. زمانی که موانع کسب و کار و تولید برداشته شود، روند صادرات تغییر خواهد کرد و فعالان اقتصادی برای افزایش صادرات و رسیدن به بازارهای هدف تلاش بیشتری می کنند.

حرکت در این راستا دو مزیت دیگر برای کشور دارد یک مزیت آن رونق تولید و دیگری افزایش برگشت ارز حاصل از صادرات است. بارها عنوان کرده ایم که اگر صادراتی انجام شود، ارز حاصل از آن به کشور باز می گردد.

با این وجود، بخشنامه های متعدد بانک مرکزی برای بازگشت ارز حاصل از صادرات و همچنین بخشنامه هایی گمرکی و مالیاتی، موجب شده است که صادرکنندگان میل و رغبت خود را برای صادرات از دست بدهند. مساله ای که می تواند در شرایط کنونی راهگشای بسیاری از مشکلات کشور مانند تامین کالاهای مورد نیاز و ایجاد اشتغال باشد.

Bitly

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
نام و نام خانوادگی